این توافق ۱۰ ساله، خرید اعتبارهای حذف کربن معادل ۳۲۰ هزار تن دی‌اکسیدکربن را در بر می‌گیرد و از احیای ۸ هزار و ۷۰۰ هکتار مرتع تخریب‌شده یا نیمه‌تخریب‌شده در مناطق آمازون و سرادو حمایت می‌کند. این پروژه با تلفیق درخت‌کاری و دامداری، به دنبال پیوند دادن احیای زمین، افزایش ذخیره کربن و تداوم فعالیت اقتصادی در بخش دامپروری است.
بر اساس گزارش خبرگزاری رویترز در ۱۹ اکتبر ۲۰۲۶، شرکت گوگل و شرکت مشاوره مدیریت مک‌کنزی توافق کرده‌اند طی یک دوره ۱۰ ساله، اعتبارهای حذف کربن معادل مجموعاً ۳۲۰ هزار تن دی‌اکسیدکربن خریداری کنند. این توافق در چارچوب تعهدات آن‌ها از طریق ائتلاف Symbiosis انجام شده و از اجرای یک پروژه احیای مراتع در برزیل با استفاده از روش سیلووپاستورال حمایت می‌کند.
پروژه یادشده را شرکت فناوری اقلیمی Working Trees پیش می‌برد. هدف آن تبدیل مراتع تخریب‌شده و نیمه‌تخریب‌شده به سامانه‌هایی است که در آن‌ها درختان و پوشش گیاهی با فعالیت دامداری، به‌ویژه چرای گاو، در یک زمین مشترک ترکیب می‌شوند. این طرح در بخش‌هایی از جنوب شرقی منطقه آمازون و زیست‌بوم سرادو در برزیل اجرا می‌شود.
جزئیات توافق و ابعاد پروژه
بر اساس اطلاعات منتشرشده، توافق خرید اعتبارهای حذف کربن از احیای حدود ۸ هزار و ۷۰۰ هکتار زمین پشتیبانی می‌کند؛ مساحتی معادل حدود ۲۱ هزار و ۵۰۰ ایکر. این محدوده بخشی از برنامه‌ای گسترده‌تر با هدف اجرای سامانه‌های سیلووپاستورال در ۵۰ هزار هکتار از اراضی برزیل است.
تعهد خرید بلندمدت گوگل و مک‌کنزی از این جهت اهمیت دارد که پروژه‌های احیای زمین معمولاً به سرمایه‌گذاری اولیه برای آماده‌سازی زمین، کاشت درختان، نگهداری پوشش گیاهی و پایش نتایج نیاز دارند. توافق‌های خرید اعتبار کربن می‌توانند بخشی از اطمینان مالی مورد نیاز برای آغاز و توسعه چنین طرح‌هایی را فراهم کنند.
در این مدل، شرکت‌های خریدار در برابر اعتبارهای حذف کربنی که از یک پروژه واجد شرایط حاصل می‌شوند، تعهد خرید می‌پذیرند. درآمد حاصل از این قراردادها می‌تواند به تأمین هزینه‌های اجرای پروژه کمک کند. با این حال، گزارش منتشرشده مبلغ مالی قرارداد، قیمت هر اعتبار یا سهم سرمایه‌گذاری هر یک از خریداران را مشخص نکرده است.
سیلووپاستورال چیست و چگونه عمل می‌کند؟
سیلووپاستورال (Silvopasture) یکی از روش‌های مدیریت یکپارچه زمین است که در آن درختان به‌صورت برنامه‌ریزی‌شده در مراتع دامداری کاشته می‌شوند و فضای کافی برای چرای دام حفظ می‌شود. برخلاف رویکردی که احیای پوشش درختی را مستلزم کنار گذاشتن کامل فعالیت دامداری می‌داند، این روش تلاش می‌کند تولید کشاورزی و دامپروری را با بهبود وضعیت زیست‌محیطی زمین در کنار یکدیگر حفظ کند.
طبق توضیحات منتشرشده درباره پروژه Working Trees، درختان بومی و گونه‌های درختی تجاری در ردیف‌هایی در میان مراتع موجود کاشته می‌شوند و فضاهای لازم برای ادامه چرای گاو باقی می‌ماند.
این ترکیب می‌تواند از چند مسیر به اهداف پروژه کمک کند:
- افزایش ذخیره کربن: درختان در طول رشد خود دی‌اکسیدکربن را از جو جذب می‌کنند و بخشی از کربن را در زیست‌توده خود ذخیره می‌کنند.
- احیای زمینهای تخریب‌شده: بازگرداندن پوشش درختی به زمینهای آسیب‌دیده می‌تواند به بهبود وضعیت اکولوژیک آن‌ها کمک کند؛ میزان موفقیت به شرایط محلی، گونه‌های انتخابی و شیوه مدیریت زمین بستگی دارد.
- حفظ فعالیت دامداری: از آنجا که امکان چرای دام در سامانه باقی می‌ماند، احیای زمین لزوماً به معنی توقف کامل تولید دام نیست.
- ایجاد منابع درآمد مکمل: درختان تجاری می‌توانند در آینده درآمد حاصل از فروش چوب ایجاد کنند و وابستگی اقتصادی مالکان زمین به درآمد اعتبار کربن را کاهش دهند.
بر اساس گزارش رویترز، شرکت Working Trees معتقد است این الگو می‌تواند بهره‌وری دامداری را بهبود دهد و درآمد آتی حاصل از چوب را به مشوقی برای حفظ سامانه در بلندمدت تبدیل کند؛ به‌ویژه زمانی که درآمد حاصل از اعتبارهای کربن کاهش یابد. این موارد مزایای مورد انتظار مدل هستند و نباید آن‌ها را نتایج قطعی و اندازه‌گیری‌شده در تمام اراضی پروژه تلقی کرد.
نقش Working Trees در اجرای طرح
شرکت Working Trees، فعال در حوزه فناوری اقلیمی، مسئول پیشبرد پروژه است. رویکرد این شرکت بر تبدیل مراتع تخریب‌شده به سامانه‌های ترکیبی متشکل از درختان و دامداری استوار است.
بر اساس گزارش رویترز، این شرکت پیش‌تر یک پروژه آزمایشی برای نمایش قابلیت اجرای این مدل داشته است. طرح جدید قرار است این رویکرد را در مقیاسی بزرگ‌تر توسعه دهد و از منابع مالی حاصل از تعهدهای خرید بلندمدت اعتبار کربن بهره بگیرد.
لیف گونزالس-کرامر، مدیرعامل Working Trees، در اظهاراتی که رویترز گزارش کرده، تعهدهای بلندمدت خرید را برای فراهم شدن سرمایه‌گذاری مورد نیاز پروژه حیاتی دانسته است. این موضوع نشان می‌دهد که در پروژه‌های مبتنی بر راهکارهای طبیعی اقلیم، وجود تقاضای قابل پیش‌بینی برای اعتبارهای کربن می‌تواند در تصمیم سرمایه‌گذاران و مجریان درباره آغاز یا توسعه فعالیت نقش داشته باشد.
با این حال، گسترش پروژه از ۸ هزار و ۷۰۰ هکتار به محدوده هدف ۵۰ هزار هکتاری، به اجرای موفق طرح، تأمین مالی، شرایط زمین و استمرار مشارکت مالکان وابسته خواهد بود.
ائتلاف Symbiosis و تعهد شرکت‌ها به بازار اعتبار کربن
این توافق بخشی از فعالیت‌های ائتلاف Symbiosis است؛ ائتلافی که بر ایجاد تقاضای بلندمدت برای اعتبارهای حذف کربن و حمایت از پروژه‌های مرتبط با راهکارهای طبیعی تمرکز دارد.
بر اساس گزارش رویترز، شرکت‌هایی از جمله گوگل، مایکروسافت، متا و Salesforce در این ائتلاف حضور دارند. این مجموعه تعهدهایی برای خرید بیش از ۲۰ میلیون تن اعتبار کربن تا سال ۲۰۳۰ اعلام کرده است.
حمایت از پروژه‌های حذف کربن یکی از مسیرهایی است که شرکت‌ها برای مدیریت بخشی از اثرات اقلیمی فعالیت‌های خود دنبال می‌کنند. در عین حال، کارشناسان و منتقدان بازار اعتبار کربن بر این نکته تأکید دارند که خرید اعتبار نباید جایگزین کاهش مستقیم انتشار گازهای گلخانه‌ای در فعالیت‌های اقتصادی شود.
اعتبارهای حذف کربن نیز با هر نوع اعتبار جبرانی یکسان نیستند. در پروژه‌های حذف کربن، هدف آن است که دی‌اکسیدکربن از جو برداشت و در مخزن مشخصی ذخیره شود. در طرح‌های مبتنی بر درخت‌کاری، ارزیابی دقیق میزان حذف کربن، دوام ذخیره‌سازی و نحوه محاسبه نتایج اهمیت زیادی دارد.
گزارش رویترز جزئیات روش اندازه‌گیری و راستی‌آزمایی اعتبارهای مربوط به این قرارداد، شیوه محاسبه نهایی حذف کربن یا شرایط دقیق تحویل اعتبارها را تشریح نکرده است؛ بنابراین نمی‌توان درباره این جزئیات فراتر از اطلاعات منتشرشده اظهارنظر قطعی کرد.
چرا احیای مراتع برای اقتصاد برزیل اهمیت دارد؟
برزیل از کشورهای مهم تولیدکننده محصولات کشاورزی و دامپروری در جهان است و مدیریت زمینهای مورد استفاده برای دامداری، از موضوعات مهم پیوند میان تولید اقتصادی، حفاظت از زیست‌بوم‌ها و سیاست‌های اقلیمی در این کشور به شمار می‌رود.
در این چارچوب، احیای مراتع تخریب‌شده می‌تواند به ایجاد پیوند میان چند هدف کمک کند: بهبود وضعیت زمین، تداوم تولید دام، ایجاد درآمدهای مکمل برای مالکان و جذب منابع مالی از بازار اعتبار کربن.
در صورت موفقیت، مدل سیلووپاستورال می‌تواند نمونه‌ای از استفاده از منابع مالی اقلیمی برای پشتیبانی از تغییر شیوه مدیریت زمین باشد؛ به‌ویژه در مناطقی که حفظ فعالیت اقتصادی دامداری و کاهش فشار بر زیست‌بوم‌های طبیعی باید هم‌زمان دنبال شود.
از منظر سرمایه‌گذاری نیز تعهدهای خرید بلندمدت می‌توانند بخشی از ریسک درآمدی پروژه‌های احیای زمین را کاهش دهند. با این حال، توجیه اقتصادی نهایی چنین طرح‌هایی به هزینه کاشت و نگهداری، بازده تولید دام، درآمد احتمالی چوب، قیمت اعتبارهای کربن و نتایج واقعی پروژه وابسته است. اطلاعات منتشرشده درباره این توافق برای محاسبه بازده مالی یا تعیین میزان سودآوری آن کافی نیست.
فرصت‌ها و چالش‌های توسعه بازار اعتبار کربن در برزیل
بازار اعتبار کربن برزیل با افزایش توجه شرکت‌ها، سرمایه‌گذاران و مؤسسات تأمین مالی به پروژه‌های حذف کربن و راهکارهای طبیعی اقلیم روبه‌رو است. پروژه‌هایی مانند طرح Working Trees نشان می‌دهند که تأمین مالی این حوزه می‌تواند از خرید مستقیم اعتبارها و تعهدهای بلندمدت شرکت‌ها نیز بهره ببرد.
با وجود این، گسترش چنین پروژه‌هایی به عوامل مختلفی وابسته است؛ از جمله کیفیت طراحی و اجرای طرح، پایش علمی میزان حذف کربن، جلوگیری از محاسبه مضاعف اعتبارها، دوام ذخیره‌سازی کربن و شفافیت در گزارش‌دهی نتایج.
همچنین باید میان اهداف اعلام‌شده پروژه و نتایج اثبات‌شده آن تفاوت قائل شد. مساحت برنامه‌ریزی‌شده برای احیا یا حجم اعتبارهای مورد توافق، به‌تنهایی اثبات نمی‌کند که تمام آثار مورد انتظار زیست‌محیطی یا اقتصادی محقق شده‌اند.
توافق گوگل و مک‌کنزی برای خرید اعتبارهای حذف کربن معادل ۳۲۰ هزار تن دی‌اکسیدکربن طی ۱۰ سال، نمونه‌ای از استفاده از تعهدهای خرید بلندمدت برای پشتیبانی از پروژه‌های احیای زمین در برزیل است. این توافق به اجرای طرحی برای احیای ۸ هزار و ۷۰۰ هکتار مرتع تخریب‌شده یا نیمه‌تخریب‌شده کمک می‌کند و بخشی از برنامه گسترده‌تر ۵۰ هزار هکتاری Working Trees به شمار می‌رود.
اهمیت این طرح تنها به جنبه زیست‌محیطی محدود نیست؛ ترکیب درخت‌کاری با چرای دام می‌تواند زمینهای برای هم‌زمانی احیای زمین، تداوم فعالیت دامداری و ایجاد منابع درآمد مکمل فراهم کند. در عین حال، میزان موفقیت اقتصادی و اقلیمی پروژه به اجرای عملی، پایش نتایج و کیفیت اعتبارهای تولیدشده وابسته خواهد بود.
منبع اصلی: خبرگزاری رویترز
تاریخ انتشار خبر: ۱۹ اکتبر ۲۰۲۶ | ۲۷ مهر ۱۴۰۵
