دولت ایالت سانتا کاتارینا در جنوب برزیل و شورای منطقه‌ای گِلمیم–وَاد نون در مراکش با امضای یک تفاهم‌نامه، زمینه را برای گسترش همکاری‌های اقتصادی، تجاری، کشاورزی، علمی و فناورانه میان دو منطقه فراهم کردند. این تفاهم‌نامه با هدف ایجاد چارچوبی برای همکاری‌های مشترک در حوزه‌هایی از جمله تجارت و سرمایه‌گذاری، کشاورزی دقیق، آبزی‌پروری، اقتصاد آبی، انرژی‌های تجدیدپذیر فراساحلی، بهداشت، آموزش و حفاظت از محیط‌زیست منعقد شده است.
بر اساس گزارش خبرگزاری اخبار برزیل و جهان عرب (ANBA) که در ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶ منتشر شد، جورجینیو مِلو، فرماندار ایالت سانتا کاتارینا، این تفاهم‌نامه را روز سه‌شنبه ۱۳ اکتبر در جریان برنامه میزبانی از هیئت دیپلماتیک کشورهای عربی در شهر فلوریانوپولیس امضا کرد. طرف مراکشی نیز این سند را در هفته پیش از آن، به‌صورت غیرحضوری امضا کرده بود. از طرف مراکش، مْبارکه بوعایده، رئیس شورای منطقه‌ای گلمیم–واد نون، در این توافق مشارکت داشت.
تفاهم‌نامه چه حوزه‌هایی را پوشش می‌دهد؟
این توافق طیف گسترده‌ای از زمینه‌های همکاری را در بر می‌گیرد و صرفاً به مبادلات کالا محدود نیست. حوزه‌های پیش‌بینی‌شده عبارت‌اند از:
- تجارت و سرمایه‌گذاری: ایجاد فرصت برای توسعه ارتباط میان فعالان اقتصادی، معرفی ظرفیت‌های تجاری دو منطقه و بررسی زمینه‌های همکاری و سرمایه‌گذاری مشترک.
- کشاورزی و کشاورزی دقیق: تبادل دانش، تجربه و فناوری‌های کشاورزی با هدف استفاده از روش‌های دقیق‌تر و فناورانه در فعالیت‌های کشاورزی.
- آبزی‌پروری و اقتصاد آبی: بررسی فرصت‌های همکاری مرتبط با پرورش آبزیان و بهره‌برداری اقتصادی پایدار از ظرفیت‌های دریایی و منابع وابسته به دریا.
- انرژی‌های تجدیدپذیر فراساحلی: فراهم‌کردن زمینه گفت‌وگو و همکاری در حوزه انرژی‌های پاک مستقر در محیط‌های دریایی.
- بهداشت، علوم و فناوری: ایجاد بستر برای تبادل تجربه و بررسی همکاری‌های علمی، فناورانه و مرتبط با خدمات سلامت.
- آموزش و حفاظت از محیط‌زیست: توسعه ارتباطات آموزشی و بررسی زمینه‌های تبادل دانش و تجربه در حوزه‌های زیست‌محیطی.
- همکاری‌های بین‌المللی و کسب‌وکار: تسهیل ارتباط میان نهادهای دو منطقه، توسعه تعاملات بین‌المللی و بررسی راهکارهای بهبود فرایندهای اداری و تبادل تجربه‌های موفق.
بر اساس گزارش ANBA، این تفاهم‌نامه بر تعریف اهداف روشن، معیارهای همکاری و نتایج قابل ارزیابی نیز تأکید دارد. تبادل کارشناسان، انجام بازدیدهای فنی و انتقال تجربه‌ها و فناوری‌ها از دیگر سازوکارهای پیش‌بینی‌شده برای پیشبرد همکاری‌هاست.
چرا کشاورزی، آبزی‌پروری و انرژی در این توافق اهمیت دارند؟
انتخاب این حوزه‌ها با ظرفیت‌های اقتصادی دو منطقه ارتباط دارد. سانتا کاتارینا یکی از ایالت‌های مهم کشاورزی و صنعتی برزیل است و در زمینه تولید محصولات کشاورزی، فناوری‌های مرتبط با کشاورزی و فعالیت‌های بندری و دریایی ظرفیت‌هایی دارد. در جریان سفر هیئت دیپلماتیک کشورهای عربی به این ایالت، موضوعاتی مانند فناوری کشاورزی، لجستیک، نوآوری، استارتاپ‌ها، داروسازی و آبزی‌پروری نیز مورد توجه قرار گرفت.
از سوی دیگر، منطقه گلمیم–واد نون در ساحل اقیانوس اطلس مراکش قرار دارد و موقعیت جغرافیایی آن، موضوع همکاری‌های مرتبط با اقتصاد آبی، فعالیت‌های دریایی و انرژی‌های تجدیدپذیر را به یکی از محورهای مطرح‌شده در این تفاهم‌نامه تبدیل کرده است.
با این حال، اعلام این حوزه‌ها به معنای آغاز قطعی یک پروژه مشخص در هر بخش نیست. تفاهم‌نامه چارچوبی برای شناسایی فرصت‌ها و توسعه همکاری ایجاد می‌کند؛ شکل‌گیری پروژه‌های عملیاتی به مذاکرات بعدی، توافق‌های اجرایی و تصمیم‌های طرف‌های مربوط بستگی خواهد داشت.
امضای تفاهم‌نامه در جریان سفر هیئت دیپلماتیک کشورهای عربی
امضای این سند در چارچوب برنامه‌ای دیپلماتیک انجام شد که از ۱۲ تا ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶ در ایالت سانتا کاتارینا برگزار شد. در این برنامه، سفیران مراکش، بحرین، قطر و کویت و نمایندگانی از اتاق بازرگانی عربی–برزیلی حضور داشتند.
در جریان این سفر، هیئت از مقام‌های ایالتی و مجموعه‌هایی فعال در بخش‌های کشاورزی، انرژی، آب و فاضلاب، فناوری و نوآوری بازدید کرد و درباره فرصت‌های توسعه روابط اقتصادی و نهادی گفت‌وگوهایی انجام داد. از جمله موضوعات مطرح‌شده، استفاده از ظرفیت بنادر و زیرساخت‌های حمل‌ونقل سانتا کاتارینا، تبادل دانش کشاورزی، توسعه همکاری‌های فناورانه و جذب سرمایه‌گذاری در بخش‌های نوآورانه بود.
در همین برنامه، نبیل ادغوگی، سفیر مراکش در برزیل و رئیس شورای سفیران کشورهای عربی در برزیل، نشان «آنیتا گاریبالدی» را از دولت ایالت سانتا کاتارینا دریافت کرد. این نشان در چارچوب همان برنامه دیپلماتیک به او اهدا شد؛ موضوعی جدا از مفاد اقتصادی تفاهم‌نامه، اما در امتداد تلاش‌ها برای تقویت روابط میان طرف‌ها.
این توافق چه فرصت‌هایی برای فعالان اقتصادی ایجاد می‌کند؟
تفاهم‌نامه سانتا کاتارینا و گلمیم–واد نون می‌تواند زمینه‌ای برای شناسایی شرکای تجاری، تبادل فناوری، ارتباط میان نهادهای تخصصی و بررسی فرصت‌های همکاری در بازارهای دو طرف ایجاد کند. شرکت‌ها و فعالان اقتصادی در حوزه‌های کشاورزی، آبزی‌پروری، فناوری، انرژی‌های تجدیدپذیر، لجستیک و خدمات مرتبط می‌توانند از مسیر ارتباطات نهادی و مذاکرات بعدی، فرصت‌های بالقوه همکاری را بررسی کنند.
با وجود این، در گزارش‌های منتشرشده رقم مشخصی برای سرمایه‌گذاری، ارزش قرارداد تجاری، حجم مبادلات ناشی از این تفاهم‌نامه یا زمان‌بندی اجرای پروژه‌ها اعلام نشده است. همچنین اطلاعاتی درباره قطعی‌شدن پروژه مشخصی در نتیجه این توافق منتشر نشده است. بنابراین، در شرایط فعلی باید این رویداد را گامی برای ایجاد چارچوب همکاری و توسعه ارتباطات اقتصادی دانست، نه اعلام تحقق سرمایه‌گذاری یا آغاز اجرای پروژه‌ای معین.
تفاهم‌نامه میان دولت ایالت سانتا کاتارینا در برزیل و شورای منطقه‌ای گلمیم–واد نون در مراکش، با گسترش دامنه همکاری از تجارت سنتی به حوزه‌هایی مانند کشاورزی دقیق، آبزی‌پروری، اقتصاد آبی، انرژی‌های تجدیدپذیر، علوم و فناوری، افق تازه‌ای برای تعامل میان دو منطقه ترسیم می‌کند. اهمیت این توافق در ایجاد بستر ارتباطی و شناسایی زمینه‌های همکاری است؛ میزان اثرگذاری اقتصادی آن در آینده به توافق‌های تکمیلی، تعریف پروژه‌های مشخص و نتایج عملی مذاکرات دو طرف بستگی خواهد داشت.
تاریخ انتشار خبر اصلی: ۱۳ تا ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶ | حوزه خبر: روابط اقتصادی بین‌الملل
منابع خبری:
Brazil’s Santa Catarina signs Moroccan region MoU
Jorginho Mello recebe embaixadores da Liga Árabe e firma acordo com região do Marrocos
Brésil-Maroc : Santa Catarina et Guelmim-Oued Noun posent les jalons d’une coopération territoriale
