وزارت توسعه، صنعت، تجارت و خدمات برزیل اعلام کرد صادرات محصولات برزیلی بهره‌مند از کاهش یا حذف تعرفه‌های وارداتی در چارچوب توافق مرکوسور و اتحادیه اروپا، طی پنج ماه نخست اجرای موقت این توافق، ۲۱ درصد افزایش یافته است. در این میان، صادرات آووکوی تازه، عسل و روغن ذرت بیشترین رشد را ثبت کرده و صادرات ترانسفورماتورهای برقی نیز به ۳۹ میلیون دلار رسیده است.
صادرات محصولات برزیلی مشمول امتیازات تعرفه‌ای توافق تجاری مرکوسور و اتحادیه اروپا در فاصله ماه‌های مه تا سپتامبر ۲۰۲۶، در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، ۲۱ درصد افزایش یافت. این آمار را وزارت توسعه، صنعت، تجارت و خدمات برزیل (MDIC) در گزارشی که روز ۲۹ اکتبر ۲۰۲۶ منتشر شد، اعلام کرد.
این دوره پنج‌ماهه، نخستین مرحله اجرای موقت بخش‌های تجاری توافق مرکوسور و اتحادیه اروپا را در بر می‌گیرد؛ توافقی که اجرای موقت آن از اول مه ۲۰۲۶ آغاز شد و بر اساس آن، برای گروهی از کالاهای مشمول، تعرفه‌های وارداتی کاهش یافته یا به‌طور کامل حذف شده‌اند.
آووکادو، عسل و روغن ذرت؛ بیشترین رشد در میان محصولات صادراتی
بر اساس داده‌های منتشرشده از سوی وزارت توسعه، صنعت، تجارت و خدمات برزیل، در میان محصولات کشاورزی و غذایی مشمول امتیازات تعرفه‌ای، صادرات آووکوی تازه با رشد ۴۲۱ درصدی بیشترین افزایش را به ثبت رساند.
پس از آن، صادرات عسل با رشد ۳۶۷ درصدی و روغن ذرت با افزایش ۲۶۶ درصدی در جایگاه‌های بعدی قرار گرفتند. این آمار نشان‌دهنده افزایش قابل‌توجه فروش برخی محصولات کشاورزی برزیل در بازار اتحادیه اروپا طی دوره مورد بررسی است.
رشد صادرات محصولات صنعتی و انرژی
افزایش صادرات برزیل به بازار اروپا تنها به محصولات کشاورزی محدود نبوده و در برخی گروه‌های صنعتی و انرژی نیز رشد قابل‌توجهی ثبت شده است.
بر اساس گزارش MDIC، صادرات فرومنگنز سیلیس‌دار با رشد ۱۷۳ درصدی و آلومینیوم خام با افزایش ۱۰۷ درصدی همراه بوده است. همچنین صادرات روغن‌های سوختی ۱۰۲ درصد، اتانول ۹۵.۲ درصد و اسانس روغن پرتقال ۷۵.۸ درصد افزایش یافته است.
صادرات سیب تازه برزیل به اتحادیه اروپا نیز در همین دوره ۲۹ درصد رشد داشته است.
مهم‌ترین نرخ‌های رشد صادرات محصولات برزیلی به اتحادیه اروپا در فاصله مه تا سپتامبر ۲۰۲۶، در مقایسه با مدت مشابه سال ۲۰۲۵، به شرح زیر است:
- آووکوی تازه: ۴۲۱ درصد افزایش
- عسل: ۳۶۷ درصد افزایش
- روغن ذرت: ۲۶۶ درصد افزایش
- فرومنگنز سیلیس‌دار: ۱۷۳ درصد افزایش
- آلومینیوم خام: ۱۰۷ درصد افزایش
- روغن‌های سوختی: ۱۰۲ درصد افزایش
- اتانول: ۹۵.۲ درصد افزایش
- اسانس روغن پرتقال: ۷۵.۸ درصد افزایش
- سیب تازه: ۲۹ درصد افزایش
صادرات ۳۹ میلیون دلاری ترانسفورماتورهای برقی
یکی دیگر از نکات قابل‌توجه در گزارش وزارت توسعه برزیل، عملکرد بخش تجهیزات الکتریکی است.
صادرات ترانسفورماتورهای برقی برزیل به اتحادیه اروپا که در فاصله ماه‌های مه تا سپتامبر ۲۰۲۵ در دوره مقایسه‌شده ثبت نشده بود، در همین بازه زمانی در سال ۲۰۲۶ به ۳۹ میلیون دلار رسید.
این تحول، در کنار رشد صادرات محصولات کشاورزی و صنعتی، نشان می‌دهد افزایش فروش برزیل به بازار اروپا به یک گروه کالایی محدود نبوده و بخش‌های مختلفی از سبد صادراتی این کشور را در بر گرفته است.
توافق مرکوسور و اتحادیه اروپا چگونه بر تجارت دو طرف اثر می‌گذارد؟
توافق تجاری مرکوسور و اتحادیه اروپا حاصل مذاکراتی طولانی است که از سال ۱۹۹۹ آغاز شد و بیش از دو دهه ادامه یافت. اسناد توافق در ژانویه ۲۰۲۶ امضا شدند و اجرای موقت بخش‌های تجاری آن از اول مه همان سال آغاز شد.
بر اساس مفاد توافق، تعرفه‌های وارداتی برای گروهی از کالاها کاهش می‌یابد یا حذف می‌شود و برای سایر محصولات نیز برنامه‌ای تدریجی جهت کاهش تعرفه‌ها در نظر گرفته شده است. هدف از این سازوکار، تسهیل مبادلات تجاری، بهبود دسترسی کالاها به بازارهای دو منطقه و ایجاد فرصت‌های تازه برای شرکت‌های صادرکننده و واردکننده است.
با این حال، بهره‌مندی از امتیازات تعرفه‌ای برای همه کالاها به‌صورت خودکار امکان‌پذیر نیست. محصولات باید شرایط تعیین‌شده در توافق، از جمله قواعد مبدأ را رعایت کنند تا واجد شرایط استفاده از تعرفه‌های ترجیحی باشند.
قواعد مبدأ مشخص می‌کنند که یک کالا برای برخورداری از امتیازات توافق باید چه معیارهایی را از نظر محل تولید، منشأ مواد اولیه یا میزان فرآوری رعایت کرده باشد.
بازار مشترک با حدود ۷۲۰ میلیون نفر جمعیت
بر اساس اطلاعات وزارت توسعه، صنعت، تجارت و خدمات برزیل، توافق مرکوسور و اتحادیه اروپا دو مجموعه اقتصادی را به یکدیگر متصل می‌کند که در مجموع حدود ۷۲۰ میلیون نفر جمعیت و بیش از ۲۲ تریلیون دلار تولید ناخالص داخلی دارند.
اتحادیه اروپا از شرکای تجاری مهم برزیل محسوب می‌شود و دسترسی گسترده‌تر به بازار این بلوک می‌تواند فرصت‌هایی برای تنوع‌بخشی به مقاصد صادراتی، افزایش رقابت‌پذیری تولیدکنندگان و گسترش حضور کالاهای برزیلی در تجارت جهانی ایجاد کند.
راهنمای استفاده صادرکنندگان از امتیازات تعرفه‌ای
وزارت توسعه، صنعت، تجارت و خدمات برزیل اعلام کرده است برای کمک به شرکت‌های صادرکننده، اطلاعات و راهنماهای تخصصی درباره نحوه استفاده از امتیازات توافق در درگاه تجارت خارجی این کشور، موسوم به Siscomex، در دسترس قرار گرفته است.
این منابع شامل راهنمای قواعد مبدأ، راهنمای کاهش و حذف تدریجی تعرفه‌ها، اطلاعات مربوط به نشانه‌های جغرافیایی و جدول‌های امتیازات تعرفه‌ای است.
این اطلاعات به شرکت‌ها کمک می‌کند تا پیش از صادرات، شرایط مربوط به محصول خود را بررسی کنند و از میزان تعرفه ترجیحی، الزامات مبدأ و سایر شرایط دسترسی به بازار اتحادیه اروپا آگاه شوند.
چشم‌انداز تجارت برزیل و اتحادیه اروپا
آمارهای پنج ماه نخست اجرای موقت توافق نشان می‌دهد صادرات برخی محصولات برزیلی مشمول امتیازات تعرفه‌ای در بازار اروپا رشد قابل‌توجهی داشته است. با این حال، برای ارزیابی آثار بلندمدت توافق بر تجارت دو طرف، بررسی عملکرد صادرات در دوره‌های طولانی‌تر و مقایسه گروه‌های مختلف کالا ضروری خواهد بود.
افزایش ۲۱ درصدی اعلام‌شده از سوی MDIC به مجموعه محصولات بهره‌مند از امتیازات تعرفه‌ای مربوط است و نباید آن را معادل رشد کل صادرات برزیل به اتحادیه اروپا دانست. همچنین این آمار به‌تنهایی سهم دقیق کاهش تعرفه‌ها در رشد صادرات را از سایر عوامل مؤثر بر تجارت جدا نمی‌کند.
با ادامه اجرای توافق و آشنایی بیشتر شرکت‌ها با شرایط استفاده از تعرفه‌های ترجیحی، عملکرد صادراتی محصولات کشاورزی، صنعتی و انرژی برزیل در بازار اروپا می‌تواند یکی از شاخص‌های مهم ارزیابی نتایج این توافق تجاری باشد.
منابع:
- وزارت توسعه، صنعت، تجارت و خدمات برزیل (MDIC)، گزارش منتشرشده در ۲۹ اکتبر ۲۰۲۶.
- خبرگزاری Agência Brasil، گزارش منتشرشده در ۳۱ اکتبر ۲۰۲۶.
