واردات کودهای شیمیایی برزیل در فاصله ژانویه تا سپتامبر ۲۰۲۶ نسبت به مدت مشابه سال گذشته کاهش قابل‌توجهی داشته است. داده‌های تجارت خارجی این کشور نشان می‌دهد حجم واردات در این دوره به حدود ۲۸٫۴۷ میلیون تن رسیده؛ در حالی که برزیل طی ۹ ماه نخست سال ۲۰۲۵ حدود ۳۳٫۷۳ میلیون تن کود شیمیایی وارد کرده بود. این اختلاف معادل حدود ۵٫۲۶ میلیون تن کاهش در حجم واردات است.

در همین حال، قیمت متوسط هر تن کود شیمیایی وارداتی برزیل در سپتامبر ۲۰۲۶ همچنان بالاتر از سطح ثبت‌شده در ماه مشابه سال گذشته قرار داشت. ترکیب کاهش حجم واردات و افزایش سالانه قیمت متوسط، بازار نهاده‌های کشاورزی برزیل را به یکی از موضوعات قابل‌توجه در بررسی هزینه‌های تولید و تجارت محصولات کشاورزی تبدیل کرده است.

کاهش واردات کود شیمیایی در مقیاس سالانه

بر اساس داده‌های دبیرخانه تجارت خارجی برزیل (Secex)، واردات کودهای شیمیایی این کشور از ابتدای ژانویه تا پایان سپتامبر ۲۰۲۶ به حدود ۲۸٫۴۷ میلیون تن رسید. این رقم در مدت مشابه سال ۲۰۲۵ حدود ۳۳٫۷۳ میلیون تن بود.

مقایسه این دو دوره نشان می‌دهد حجم واردات حدود ۵٫۲۶ میلیون تن کاهش یافته است؛ به بیان دیگر، واردات در ۹ ماه نخست سال جاری میلادی تقریباً ۱۵٫۶ درصد کمتر از مدت مشابه سال قبل بوده است.

این تغییر نشان‌دهنده کاهش میزان کود واردشده به برزیل در مقایسه با سال گذشته است. با این حال، آمار واردات به‌تنهایی مشخص نمی‌کند که این کاهش ناشی از افت تقاضا، تغییر زمان خرید، افزایش تولید داخلی، تغییر ترکیب محصولات وارداتی یا عوامل دیگر بوده است. برای تعیین سهم هر یک از این عوامل، بررسی اطلاعات تکمیلی بازار و آمار تفکیکی محصولات ضروری است.

افت واردات در سپتامبر ۲۰۲۶

داده‌های ماهانه نیز از کاهش واردات کود شیمیایی برزیل حکایت دارند. این کشور در سپتامبر ۲۰۲۶ حدود ۳٫۱۱ میلیون تن کود شیمیایی وارد کرد؛ در حالی که حجم واردات در سپتامبر ۲۰۲۵ حدود ۴٫۳۱ میلیون تن بود.

بر این اساس، واردات ماهانه نسبت به سپتامبر سال گذشته حدود ۲۷٫۹ درصد کاهش یافته است. این افت نشان می‌دهد کاهش واردات تنها در آمار تجمعی ۹ماهه دیده نمی‌شود و در مقایسه ماهانه نیز قابل مشاهده است.

از نظر ارزش تجاری، واردات کودهای شیمیایی برزیل در سپتامبر ۲۰۲۶ حدود ۱٫۱۸ میلیارد دلار آمریکا ثبت شد؛ رقمی که نسبت به حدود ۱٫۵۵ میلیارد دلار در سپتامبر سال قبل، نزدیک به ۲۴٫۱ درصد کاهش نشان می‌دهد.

بنابراین، در سپتامبر هم ارزش کل واردات و هم حجم واردات کمتر از مدت مشابه سال قبل بوده است؛ هرچند افت ارزش واردات از افت حجم آن کمتر بوده است.

افزایش قیمت متوسط کود وارداتی با وجود کاهش حجم

یکی دیگر از نکات قابل‌توجه در آمار سپتامبر، افزایش قیمت متوسط هر تن کود شیمیایی وارداتی است.

بر اساس داده‌های Secex، قیمت متوسط واردات در سپتامبر ۲۰۲۶ حدود ۳۷۸٫۸۹ دلار به ازای هر تن بود. این رقم در سپتامبر ۲۰۲۵ حدود ۳۵۹٫۶۹ دلار ثبت شده بود؛ بنابراین قیمت متوسط سالانه حدود ۵٫۳ درصد افزایش یافته است.

این افزایش در شرایطی رخ داده که حجم واردات و ارزش کل واردات نسبت به سال قبل کاهش داشته‌اند. در نتیجه، کاهش حجم محموله‌های وارداتی لزوماً به معنای ارزان‌ترشدن هر تن محصول وارداتی نیست.

البته قیمت متوسط واردات، میانگین ارزش ثبت‌شده برای مجموعه محصولات وارداتی است و الزاماً قیمت خرده‌فروشی کود در بازار داخلی برزیل را نشان نمی‌دهد. همچنین نمی‌توان تنها بر اساس این شاخص درباره تغییر قیمت تمام انواع کود یا هزینه نهایی کشاورزان نتیجه‌گیری کرد.

اهمیت کودهای شیمیایی برای بخش کشاورزی برزیل

کودهای شیمیایی از نهاده‌های مهم تولید محصولات کشاورزی هستند و در مدیریت حاصلخیزی خاک و تأمین عناصر غذایی مورد نیاز گیاهان نقش دارند. از همین رو، حجم واردات و تغییرات قیمت این نهاده‌ها می‌تواند برای فعالان زنجیره کشاورزی، واردکنندگان، توزیع‌کنندگان و شرکت‌های تأمین‌کننده نهاده اهمیت داشته باشد.

بررسی آمار واردات برزیل در سال ۲۰۲۶ دو روند قابل‌توجه را نشان می‌دهد: نخست، کاهش حجم واردات در مقایسه با ۹ ماه نخست سال گذشته؛ و دوم، بالاتر بودن قیمت متوسط هر تن کود وارداتی در سپتامبر نسبت به ماه مشابه سال قبل.

با وجود این، برای ارزیابی تأثیر این روند بر تولید کشاورزی برزیل باید اطلاعات دیگری، از جمله سطح موجودی نهاده‌ها، میزان تولید داخلی، ترکیب انواع کود وارداتی، وضعیت تقاضا و زمان‌بندی خریدهای کشاورزان نیز بررسی شود. ارقام فعلی به‌تنهایی اثبات نمی‌کنند که برزیل با کمبود کود مواجه شده یا تولید محصولات کشاورزی آن کاهش خواهد یافت.

اهمیت تحولات بازار کود برزیل برای تجارت بین‌الملل

تغییرات واردات کود شیمیایی برزیل از منظر تجارت بین‌الملل نیز قابل‌توجه است. مقایسه حجم واردات، ارزش تجاری و قیمت متوسط می‌تواند به شناخت بهتر روند خرید این نهاده و تحولات بازار کشاورزی این کشور کمک کند.

برای فعالان اقتصادی و شرکت‌های ایرانی علاقه‌مند به بازار برزیل، پیگیری آمار رسمی واردات نهاده‌های کشاورزی می‌تواند یکی از محورهای بررسی بازار باشد. با این حال، ارقام مربوط به کل واردات برزیل مشخص نمی‌کنند که سهم هر کشور تأمین‌کننده چه میزان بوده یا کدام محصولات بیشترین تغییر را تجربه کرده‌اند. بررسی فرصت‌های تجاری مشخص، مستلزم دسترسی به آمار تفکیکی بر اساس نوع کود و کشور مبدأ است.

جمع‌بندی

بر اساس داده‌های تجارت خارجی برزیل، واردات کودهای شیمیایی این کشور در فاصله ژانویه تا سپتامبر ۲۰۲۶ به حدود ۲۸٫۴۷ میلیون تن رسید؛ در مقایسه با ۳۳٫۷۳ میلیون تن در مدت مشابه سال قبل، کاهشی حدود ۱۵٫۶ درصدی.

در سپتامبر نیز حجم واردات نسبت به ماه مشابه سال ۲۰۲۵ حدود ۲۷٫۹ درصد کمتر بود، در حالی که قیمت متوسط هر تن کود وارداتی حدود ۵٫۳ درصد افزایش داشت. این ارقام تصویری از کاهش حجم واردات همراه با افزایش سالانه قیمت متوسط در ماه سپتامبر ارائه می‌کنند؛ روندی که ادامه پیگیری آن برای فعالان بخش کشاورزی و تجارت نهاده‌ها اهمیت دارد.

منابع: وزارت توسعه، صنعت، تجارت و خدمات برزیل (MDIC) و دبیرخانه تجارت خارجی (Secex)، به نقل از Notícias Agrícolas و گزارش‌های آماری تجارت خارجی برزیل.

تاریخ انتشار گزارش منبع: ۷ اکتبر ۲۰۲۶؛ به‌روزرسانی ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶.