بر اساس داده‌های سال ۲۰۲۵، فعالیت‌های مرتبط با مواد معدنی حیاتی و راهبردی ۱۲۹ هزار و ۴۲۳ شغل در برزیل به خود اختصاص داده‌اند؛ رقمی معادل ۵۷ درصد از کل اشتغال صنعت استخراج مواد معدنی کشور. آژانس ملی معدن برزیل با راه‌اندازی پرتال تخصصی این بخش، دسترسی به اطلاعات مربوط به اشتغال، اکتشاف، تولید، سرمایه‌گذاری و تجارت خارجی را در یک بستر واحد گسترش داده است.
سهم ۵۷ درصدی مواد معدنی حیاتی و راهبردی از اشتغال معدن برزیل
بر اساس گزارش خبرگزاری دولتی Agência Brasil که در ۱۸ اکتبر ۲۰۲۶ منتشر شد، فعالیت‌های مرتبط با مواد معدنی حیاتی و راهبردی در برزیل در سال ۲۰۲۵ مجموعاً ۱۲۹٬۴۲۳ شغل را شامل شده‌اند. این رقم از مجموع ۲۲۶٬۶۳۴ شغل ثبت‌شده در صنعت استخراج مواد معدنی کشور به دست آمده و نشان می‌دهد که حدود ۵۷ درصد از اشتغال این صنعت به فعالیت‌های مرتبط با این گروه از مواد معدنی اختصاص داشته است.
مقایسه داده‌های سال ۲۰۲۵ با سال ۲۰۲۳ نیز از رشد ۸٫۶ درصدی اشتغال مرتبط با مواد معدنی حیاتی و راهبردی حکایت دارد. این آمار تصویری از جایگاه این بخش در بازار کار صنعت معدن برزیل ارائه می‌دهد؛ بخشی که مواد اولیه موردنیاز صنایع مختلف، از تولیدات صنعتی گرفته تا فناوری‌های پیشرفته و زنجیره تأمین انرژی، را در بر می‌گیرد.
کدام ایالت‌های برزیل بیشترین اشتغال را دارند؟
داده‌های منتشرشده نشان می‌دهد اشتغال مرتبط با مواد معدنی حیاتی و راهبردی در ایالت‌های مختلف برزیل توزیع شده است. در میان ایالت‌های دارای بیشترین تعداد شغل در این بخش، سه ایالت زیر قرار دارند:
- میناس گرایس: ۶۲٬۶۳۱ شغل
- پارا: ۲۷٬۰۴۷ شغل
- باهیا: ۹٬۱۴۷ شغل
در سطح شهرها نیز پارائوآپباس در ایالت پارا با ۸٬۲۳۴ شغل، نوا لیما در ایالت میناس گرایس با ۸٬۲۱۸ شغل و کنگون‌یاس، از دیگر شهرهای ایالت میناس گرایس، با ۷٬۱۱۴ شغل در میان مناطق دارای بیشترین تعداد شاغلان مرتبط با این گروه معدنی قرار گرفته‌اند.
این اطلاعات نشان می‌دهد فعالیت‌های معدنی مرتبط با مواد حیاتی و راهبردی در مناطق مختلف کشور متمرکز شده‌اند و بررسی پراکندگی جغرافیایی آن‌ها می‌تواند به شناخت بهتر ساختار اقتصادی و اشتغال مناطق معدنی کمک کند.
سهم زنان و نیروی کار متخصص در صنعت معدن
آمارهای سال ۲۰۲۵، علاوه بر تعداد مشاغل، اطلاعاتی درباره ترکیب نیروی کار این بخش نیز ارائه می‌کند. از مجموع ۱۲۹٬۴۲۳ شغل مرتبط با مواد معدنی حیاتی و راهبردی، ۱۰۰٬۷۶۵ شغل در اختیار مردان و ۲۸٬۶۵۸ شغل در اختیار زنان بوده است. به این ترتیب، سهم مردان از این مشاغل حدود ۷۸ درصد و سهم زنان حدود ۲۲ درصد گزارش شده است.
بر اساس داده‌های منتشرشده، ۵۱٬۷۱۴ شغل در این بخش در گروه نیروی کار متخصص قرار می‌گیرد. همچنین تعداد شاغلان دارای تحصیلات دانشگاهی به ۳۰٬۷۰۷ نفر می‌رسد.
اطلاعات مربوط به سطح تحصیلات، جنسیت و پراکندگی جغرافیایی نیروی کار، امکان بررسی دقیق‌تر ویژگی‌های بازار کار معدن برزیل را فراهم می‌کند و می‌تواند برای پژوهشگران، فعالان اقتصادی و سیاست‌گذاران این حوزه مفید باشد.
تفاوت سطح تحصیلات و میزان حقوق در بخش معدن
داده‌های پرتال جدید آژانس ملی معدن برزیل، علاوه بر آمار اشتغال، اطلاعاتی درباره میانه حقوق ماهانه شاغلان بر اساس سطح تحصیلات نیز ارائه می‌کند. بر اساس داده‌های سال ۲۰۲۵، ارقام گزارش‌شده به شرح زیر است:
- تحصیلات ابتدایی: ۳٬۲۱۸٫۰۸ رئال برزیل در ماه
- تحصیلات متوسطه: ۴٬۱۴۲٫۲۴ رئال برزیل در ماه
- تحصیلات دانشگاهی: ۱۱٬۸۵۶٫۱۶ رئال برزیل در ماه
این ارقام نشان‌دهنده تفاوت سطح میانه حقوق در گروه‌های تحصیلی مختلف هستند؛ با این حال، به‌تنهایی نمی‌توان آن‌ها را معادل حقوق همه کارکنان معدن دانست یا از آن‌ها درباره درآمد هر شغل مشخص نتیجه‌گیری کرد. برای مقایسه دقیق‌تر، اطلاعات مربوط به نوع شغل، موقعیت جغرافیایی و سایر ویژگی‌های نیروی کار نیز باید در نظر گرفته شود.
کدام مواد معدنی در این داده‌ها بررسی می‌شوند؟
پرتال مواد معدنی حیاتی و راهبردی، اطلاعات مربوط به مجموعه‌ای از مواد معدنی را در اختیار کاربران قرار می‌دهد. طبق اطلاعیه رسمی آژانس ملی معدن برزیل، این بخش از پرتال اطلاعات مربوط به ۲۴ ماده معدنی را پوشش می‌دهد؛ از جمله آهن، مس، طلا، آلومینیوم، نیوبیوم، لیتیوم و گرافیت.
این مواد معدنی در صنایع متنوعی کاربرد دارند. برای نمونه، لیتیوم و گرافیت در زنجیره تأمین باتری‌ها اهمیت دارند؛ مس در تجهیزات الکتریکی و زیرساخت‌ها استفاده می‌شود؛ و نیوبیوم در تولید برخی آلیاژها و فولادهای ویژه کاربرد دارد. آهن نیز یکی از مواد اولیه اصلی صنایع فولاد و ساخت‌وساز محسوب می‌شود.
اهمیت اقتصادی این مواد تنها به میزان استخراج آن‌ها محدود نیست؛ دسترسی پایدار به مواد اولیه، فناوری‌های فرآوری، سرمایه‌گذاری در اکتشاف و جایگاه هر کشور در زنجیره‌های تأمین بین‌المللی نیز در تحلیل این بخش نقش دارند.
پرتال جدید آژانس ملی معدن برزیل چه اطلاعاتی ارائه می‌کند؟
آژانس ملی معدن برزیل (ANM) در ۱۴ اکتبر ۲۰۲۶ از راه‌اندازی «پرتال مواد معدنی حیاتی و راهبردی» خبر داد. این سامانه با هدف گردآوری و سازمان‌دهی اطلاعات فنی، اقتصادی و جغرافیایی مرتبط با بخش معدن در یک محیط واحد طراحی شده است.
از جمله اطلاعات و امکانات قابل دسترسی در این پرتال می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- اطلاعات مربوط به مناطق اکتشاف و پژوهش‌های معدنی؛
- داده‌های مربوط به مناطق دارای فعالیت تولیدی و استخراج؛
- اطلاعات سرمایه‌گذاری در پژوهش‌های معدنی؛
- داده‌های تولید و تجارت خارجی مواد معدنی؛
- شاخص‌های بازار کار، از جمله تعداد شاغلان و ویژگی‌های نیروی انسانی؛
- نقشه‌های جغرافیایی، نمودارها، داشبوردها و فیلترهای تعاملی؛
- امکان دریافت برخی مجموعه‌داده‌ها و دسترسی به انتشارات فنی.
اطلاعات پرتال از منابع مختلفی گردآوری شده است؛ از جمله داده‌های خود آژانس ملی معدن، سالنامه مواد معدنی برزیل، گزارش‌های سالانه فعالیت‌های معدنی و اطلاعات مربوط به سرمایه‌گذاری در پژوهش‌های معدنی. این مجموعه با داده‌های نهادهای عمومی دیگر، از جمله سرویس زمین‌شناسی برزیل و منابع رسمی اطلاعات تجارت خارجی و بازار کار، تکمیل می‌شود.
یکی از ویژگی‌های اعلام‌شده سامانه، ارائه منبع داده‌ها، دوره زمانی و روش‌شناسی مرتبط با آن‌هاست. چنین رویکردی به کاربران کمک می‌کند منشأ اطلاعات را بهتر بررسی کنند و هنگام تحلیل یا مقایسه داده‌ها، محدودیت‌ها و معیارهای مورد استفاده را در نظر بگیرند.
اهمیت پرتال برای سرمایه‌گذاری و سیاست‌گذاری معدنی
دسترسی یکپارچه به اطلاعات اکتشاف، تولید، اشتغال و تجارت خارجی می‌تواند به شرکت‌های معدنی، سرمایه‌گذاران، پژوهشگران و نهادهای دولتی در شناخت بهتر ساختار این صنعت کمک کند. برای نمونه، بررسی اطلاعات جغرافیایی می‌تواند به شناسایی مناطق دارای فعالیت معدنی کمک کند و داده‌های مربوط به پژوهش و تولید نیز امکان تحلیل دقیق‌تر روندهای بخش معدن را فراهم می‌آورد.
با این حال، راه‌اندازی پرتال به معنای اعلام یک پروژه معدنی جدید، کشف ذخیره تازه یا تأیید یک سرمایه‌گذاری مشخص نیست. ارزش اصلی این سامانه در تجمیع و دسترس‌پذیر کردن اطلاعات رسمی برای تحلیل وضعیت موجود و پشتیبانی از تصمیم‌گیری‌های آگاهانه است.
ارتباط این تحول با همکاری‌های اقتصادی بین‌المللی
مواد معدنی حیاتی و راهبردی در سال‌های اخیر به یکی از موضوعات مهم اقتصاد جهانی تبدیل شده‌اند؛ زیرا بسیاری از صنایع، از تولید تجهیزات الکترونیکی و باتری تا زیرساخت‌های انرژی، به تأمین پایدار مواد اولیه وابسته‌اند.
برای فعالان اقتصادی ایران و برزیل نیز اطلاعات رسمی درباره ساختار تولید، مناطق معدنی، اکتشاف و تجارت خارجی می‌تواند نقطه شروعی برای بررسی ظرفیت‌های بخش معدن برزیل و زمینه‌های احتمالی همکاری باشد. این بررسی‌ها، بسته به نوع ماده معدنی و نیاز بازار، ممکن است موضوعاتی مانند تجارت مواد اولیه، فناوری‌های اکتشاف، فرآوری و تبادل دانش فنی را در بر گیرد.
با این حال، داده‌های منتشرشده در این گزارش به‌خودی‌خود نشان‌دهنده شکل‌گیری قرارداد، سرمایه‌گذاری یا پروژه مشترک میان ایران و برزیل نیستند؛ هرگونه همکاری مشخص نیازمند بررسی جداگانه شرایط فنی، اقتصادی، تجاری و مقرراتی خواهد بود.
آمارهای سال ۲۰۲۵ نشان می‌دهد فعالیت‌های مرتبط با مواد معدنی حیاتی و راهبردی سهم قابل توجهی از اشتغال صنعت استخراج مواد معدنی برزیل را به خود اختصاص داده‌اند. هم‌زمان، راه‌اندازی پرتال تخصصی آژانس ملی معدن، دسترسی به اطلاعات اکتشاف، تولید، سرمایه‌گذاری، تجارت خارجی و ویژگی‌های نیروی کار را در یک بستر واحد گسترش داده است. این ابزار می‌تواند به شفافیت اطلاعات و تحلیل دقیق‌تر ظرفیت‌های بخش معدن برزیل کمک کند.
منابع:
- https://agenciabrasil.ebc.com.br/economia/noticia/2026-10/minerais-criticos-e-estrategicos-empregam-129-mil-pessoas-no-brasil
- https://www.gov.br/anm/pt-br/assuntos/noticias/portal-de-minerais-criticos-e-estrategicos-reune-dados-sobre-mineracao-em-um-so-ambiente
- https://www.gov.br/anm/pt-br/assuntos/noticias/minerais-criticos-e-estrategicos-ja-respondem-por-129-mil-empregos-no-brasil
