رؤسای جمهور جمهوری اسلامی ایران و برزیل در دیداری دوجانبه در حاشیه سیویکمین کنفرانس تغییرات اقلیمی سازمان ملل متحد (COP31)، بر ضرورت توسعه روابط اقتصادی و تجاری و استفاده از ظرفیتهای موجود برای گسترش همکاریهای دوجانبه تأکید کردند.
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، روز پنجشنبه ۲۱ آبان ۱۴۰۵ با لوئیز ایناسیو لولا داسیلوا، رئیسجمهور برزیل، در شهر آنتالیا ترکیه دیدار و گفتوگو کرد. این دیدار در حاشیه اجلاس COP31 برگزار شد و علاوه بر تحولات منطقهای و بینالمللی، موضوعات مرتبط با روابط اقتصادی و تجاری دو کشور نیز در دستور کار قرار گرفت.
تأکید بر افزایش مبادلات تجاری ایران و برزیل
یکی از محورهای مهم این دیدار، بررسی راهکارهای توسعه و متنوعسازی تجارت دوجانبه بود. بر اساس گزارشهای منتشرشده از سوی رسانههای برزیلی، حجم مبادلات تجاری ایران و برزیل در سال ۲۰۲۵ به حدود ۳ میلیارد دلار رسیده است.
در این گفتوگو، رئیسجمهور برزیل علاقهمندی کشورش را برای افزایش واردات کودهای شیمیایی از ایران اعلام کرد؛ موضوعی که با توجه به جایگاه برزیل در تولید محصولات کشاورزی و نیاز این کشور به تأمین نهادههای موردنیاز بخش کشاورزی، از اهمیت اقتصادی برخوردار است.
کودهای شیمیایی؛ یکی از محورهای مهم تجارت دو کشور
بر اساس دادههای تجاری سال ۲۰۲۵، کودهای شیمیایی یکی از مهمترین اقلام صادراتی ایران به برزیل بودهاند.
آمار ثبتشده در پایگاه داده تجارت بینالمللی UN Comtrade نشان میدهد ارزش واردات کودهای شیمیایی برزیل از ایران در سال ۲۰۲۵ حدود ۷۲.۱۴ میلیون دلار بوده است. این رقم حدود ۷۹ درصد از کل واردات ثبتشده برزیل از ایران را تشکیل میدهد.
در مقابل، صادرات برزیل به ایران عمدتاً بر محصولات کشاورزی متمرکز بوده است. ذرت با ارزشی نزدیک به ۱.۹۸ میلیارد دلار و دانههای روغنی، بهویژه سویا، با ارزشی حدود ۵۶۳.۶ میلیون دلار از مهمترین اقلام صادراتی برزیل به ایران در این سال بودهاند.
این ساختار تجاری نشاندهنده ظرفیت موجود برای توسعه همکاریهای دو کشور در حوزه کشاورزی، نهادههای تولید، صنایع غذایی و زنجیره تأمین محصولات کشاورزی است.
تأکید بر نقش بخش خصوصی و همکاریهای چندجانبه
در گزارش منتشرشده از سوی منابع ایرانی درباره این دیدار نیز بر ضرورت تقویت روابط اقتصادی و تجاری، افزایش مشارکت بخش خصوصی و گسترش همکاریهای علمی، فناوری و کشاورزی میان دو کشور تأکید شده است.
با توجه به ظرفیتهای اقتصادی ایران و برزیل، توسعه ارتباط میان شرکتها، تولیدکنندگان و فعالان تجاری دو کشور میتواند زمینهساز شناسایی فرصتهای جدید سرمایهگذاری و افزایش تنوع محصولات مبادلهشده باشد.
چشمانداز روابط اقتصادی ایران و برزیل
برزیل بهعنوان یکی از بازیگران اصلی بازار جهانی محصولات کشاورزی، از ظرفیت قابلتوجهی برای توسعه همکاری با ایران برخوردار است. در مقابل، ایران نیز در حوزه تولید و صادرات برخی نهادههای کشاورزی، از جمله کودهای شیمیایی، دارای ظرفیتهایی است که میتواند در توسعه مبادلات تجاری مورد توجه قرار گیرد.
دیدار اخیر رؤسای جمهور دو کشور را میتوان نشانهای از تداوم توجه به ظرفیتهای اقتصادی روابط ایران و برزیل دانست. با این حال، تبدیل این گفتوگوها به افزایش واقعی حجم مبادلات تجاری، مستلزم پیگیریهای اجرایی، تقویت ارتباطات میان بخشهای خصوصی و شناسایی فرصتهای عملی همکاری خواهد بود.
منابع: ANSA، CNN Brasil، Folha de S.Paulo، خبرگزاری تسنیم و پایگاه داده تجارت بینالمللی UN Comtrade.